Ontwerp

Ontwerp Wieringerrandmeer

In april 2005 is de visie van consortium Lago Wirense uitgewerkt tot een planconcept. Het betreft een randmeer met een open verbinding met het Amstelmeer, dat via een kort kanaal en een schutsluis verbonden met het IJsselmeer. Het is bevaarbaar voor recreatievaart. Aan de noordzijde en zuidzijde van het randmeer komt een volwaardige robuuste ecologische verbindingszone (natuur). In en rondom het randmeer is ruimte voor 1.845 nieuwe woningen en recreatiewoningen (waarvan 1.267 tot het jaar 2020) die landschappelijk worden ingepast.

Het planconcept geeft de Kop van Noord-Holland een sociaal-economische impuls, beter waterbeheer en een nieuwe ecologische verbindingszone (als onderdeel van de Noordboog) tussen de kust, de Waddenzee en het IJsselmeer.

Stand van zaken optimalisaties en bouwstenen

In de uitwerkingsmaand (mei 2005) is het planconcept 2a opgesteld. Hierin waren vier bouwstenen opgenomen. Deze moesten verder worden uitgewerkt. Het ging om de piekberging met een kanaal door het Robbenoordbos, de inrichting van polder Waard-Nieuwland, de Wierdijk en knooppunt de Haukes. De problematiek van piekberging met kanaal en de Wierdijk zijn, in overleg met belanghebbenden, vorig jaar in de verdere uitwerking opgelost. Het kanaal door het Robbenoordbos is vervallen. De Wierdijk blijft behouden. De bouwsteen polder Waard-Nieuwland is uitgewerkt in drie alternatieven en onderzocht in de IER. Het knooppunt de Haukes zal in de MER verder worden onderzocht in de loop van 2006.

Meer kansen voor water en natuur

De piekberging is niet meer nodig. Dit biedt nieuwe mogelijkheden. Ten eerste kan het Robbenoordbos onaangetast blijven en bovendien wordt het nu mogelijk om het randmeer een eigen ‘beheerst’ peilregime te geven.
Daarnaast is ook het kanaal door het Robbenoordbos niet meer noodzakelijk, en wordt het technisch mogelijk om een vaarverbinding te maken tussen het randmeer en de Zuiderhaven.
Met het ‘beheerste’ peilregime krijgen rietoevers meer kans en kan er zo een stevige, natte ecologische zone worden ontwikkeld.

Twee oevers

Het Wieringerrandmeer krijgt twee verschillende dijken. Aan de noordkant ligt het oude eiland Wieringen en aan de zuidkant de Wieringermeerpolder. De twee oevers zijn straks niet alleen door de inrichting maar ook qua karakter verschillend. Zo wordt de noordkant een rustige, natuurlijke oever. De oude wierdijk krijgt hier haar functie terug. Aan deze door natuur en cultuurhistorie gevormde oever speelt een natuurontwikkeling de hoofdrol.

Aan de zuidzijde van het meer komt, aansluitend op de polder, een nieuwe langgerekte dijk. Deze dijk rijst met een uiterst flauwe helling uit het water op. De zuidelijke oever biedt de mogelijkheid om levendig en actief in te richten. Over de dijk loopt straks de verbindingsweg en ernaast komen nieuwe stranden. Kortom, dit deel van het Wieringerrandmeer wordt een aantrekkelijk en langgerekt recreatiegebied.

Twee knopen

Naast de twee verschillend ingerichte oevers krijgt het randmeer ook twee zogenoemde ‘watersportknopen’: De Haukes en Zuiderhaven. Ter hoogte van De Haukes sluit het meer straks aan op het Amstelmeer en bij de Zuiderhaven staat het Wieringerrandmeer in verbinding met het IJsselmeer. Boten varen via bruggen en sluizen met een staande mast van het IJsselmeer naar het Amstelmeer en vice versa. Op deze twee watersportknopen is rondom de bestaande havens volop ruimte voor levendigheid en economische activiteit. Hier is ook gelegenheid om veel nieuwe bedrijvigheid te ontwikkelen.
Het meer wordt bij de huidige jachthaven van De Haukes aangesloten op het Amstelmeer. De Haukes heeft momenteel te kampen met veel sluipverkeer van auto’s. Om het sluipverkeer te voorkomen zou het nieuwe bruggen- en sluizencomplex een oplossing kunnen bieden. Het nieuwe bruggen- en sluizencomplex zou gecombineerd kunnen worden met een verkeersontsluiting waarbij het de doorgaande automobilist verre van makkelijk wordt gemaakt. Het knooppunt de Haukes zal in de MER verder worden onderzocht in de loop van 2006.

Robbenoordbos

Piekberging in het Robbenoordbos is hier, in overleg met het Hoogheemraadschap, niet langer aan de orde. Dit betekent ook dat het bos niet meer met een kanaal doorsneden hoeft te worden. Maar wat gaat er wel gebeuren? Het Robbenoordbos wordt in zuidelijke richting uitgebreid en maakt straks onderdeel uit van de ecologische verbindingszone. Er komt – op initiatief van Staatsbosbeheer en de Dienst Landelijk Gebied – een verbinding met het Dijkgatsbos.
Zoals ook al in het planconcept 2a is aangegeven maakt de aanleg van het randmeer de westkant van de A7 interessant als woongebied.

Natuurontwikkeling zuidzijde

De nieuw aan te leggen dijk aan de zuidkant van het meer wordt op den duur een ‘robuuste ecologische verbindingszone’: een locatie voor natuurontwikkeling. Aan de oostzijde sluit dit natuurgebied aan op bestaande en nieuwe delen van het Robbenoordbos.

Polder Waard Nieuwland

De polder Waard Nieuwland vormt de noordgrens van het randmeer. Er worden drie mogelijke invullingen oftewel alternatieven, voor deze polder onderzocht. De drie alternatieven spreken zich uit over de polder, over de vorm van het randmeer, over het type dijk en de woonvormen.

Alternatief 1 ‘Halfland’

Hierin wordt de zuidelijke helft van de polder Waard Nieuwland voor het randmeer afgegraven. Daarvoor is de aanleg van een nieuwe waterkering nodig. Het westelijke deel van de noord-oever van de Wieringerrandmeer wordt in dit alternatief gevormd door de oude kustlijn van Wieringen.
De noordelijke helft van de polder wordt ontwikkeld tot een aantrekkelijk bewoonbaar landschap. Ook komen er clusters van eilanden in het meer.

Alternatief 2. ’Waterland’

In dit alternatief verdwijnt de hele polder Waard Nieuwland onder water. De oude kustlijn wordt hierdoor hersteld. Verschillende clusters van eilanden in het meer – met tuinen, rietlandjes en aanlegsteigers – bepalen in dit alternatief de sfeer.

Alternatief 3 ’Nieuwland’

Alternatief 3 laat de contouren van polder Waard Nieuwland zoals ze zijn. Het randmeer ligt achter de dijk die nu al rond de polder loopt. Het meer wordt daardoor kleiner dan in alternatief 1 en 2.

Het westelijke deel van de noord-oever van de Wieringerrandmeer wordt in dit alternatief gevormd door de oude kustlijn van Wieringen. De polder wordt ontwikkeld tot een aantrekkelijk bewoonbaar landschap. In het meer komen er clusters van eilanden.